Yatırım yoluyla göçmenlik , belirli bir ülkeye yapılan finansal yatırım karşılığında, yatırımcıya ve çoğunlukla ailesine o ülkede yasal olarak ikamet etme hakkı veren bir göçmenlik programıdır.
Genellikle bu tür programlar, ülkenin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunacak büyük yatırımlar, iş yaratma veya yüksek gelirli projeler gerektirir.
Başlıca yatırım yoluyla göçmenlik türleri şunlardır:
Yatırımcı Vizesi: Genellikle belirli bir miktarda sermaye yatırımı (örneğin, şirket kurma, gayrimenkul alımı veya devlet tahvillerine yatırım) yapmayı gerektirir. Bu yatırım karşılığında belirli bir süreliğine oturum izni verilir.
Altın Vize (Golden Visa): Birçok Avrupa ülkesi, özellikle Portekiz, İspanya, Yunanistan gibi ülkeler, yüksek meblağlarla gayrimenkul alımı gibi yatırımlar yoluyla uzun süreli oturum hakkı verirler. Bu programlar, yatırımcıların ülkede iş yapmasına, gayrimenkul edinmesine ve bir aileye oturum hakkı sağlamasına olanak tanır.
Vatandaşlık Yolu ile Yatırım (Citizenship by Investment): Bazı ülkeler, vatandaşlık vererek bir kişiye tamamen yeni bir pasaport sağlar. Bu tür programlar, genellikle çok büyük yatırım gerektirir ve daha hızlı bir sonuç sunar. Örneğin, Karayipler’deki bazı ülkeler (St. Kitts ve Nevis, Dominika) yatırım yoluyla vatandaşlık sunmaktadır.
Bu tür programların avantajları arasında daha fazla seyahat özgürlüğü, iş fırsatları ve vergi avantajları sayılabilir. Ancak, her ülkenin yatırım miktarı, başvuru süreci ve gereksinimleri farklıdır.
Portekiz, 500.000 Euro değerinde gayrimenkul satın alan kişilere vizesiz dolaşım hakkı verir. İş kurup 10 vatandaşı istihdam edenlere de oturma izni verir. 5 yıl boyunca ülkede kalanlara sürekli oturum izni hakkı tanınır.
İspanya’da ev alarak oturma izni almak isteyen kişiler ‘’Altın Vize’’ başvurusu yapması gerekir. Altın vize sayesinde 500.000 Euro değerinde gayrimenkul alan kişiler oturma izni alabilir. Altın vize sayesinde kişi, yasal olarak yaşayıp çalışabilir. 10 yıl boyunca İspanya’da kalanlara vatandaşlık hakkı tanınır.
Yunanistan’da 250.000 Euro değerinde gayrimenkul alınırsa 5 yıl boyunca oturma izni alınır. Başvurusu sırasında adli kayıt ve sağlık belgeleri gibi hususları eksiksiz tamamlaması gerekir.
Ev alarak ikamet izni veren ülkeler arasında Makedonya da yer alıyor. 40.000 Euro ve üzerinde gayrimenkul satın alınırsa 1 yıllık oturma izni veriliyor. Ülkenin kurallarına göre evi devredene kadar oturma izni hakkı her sene yenileniyor. Kuzey Makedonya bölgesinde gayrimenkul alan kişiler ailelerini de yanlarında getirebiliyor. 400.000 Euro değerinde yatırım yapılırsa vatandaşlık veriliyor.
Malta, gayrimenkul ya da yatırım yaparak vatandaşlık vermesi ile bilinen ülkeler arasındadır. Malta Cumhuriyeti’nde vatandaşlık almak sadece ev almak yeterli değil. Hükümet fonuna 650.000 Euroluk yatırım yapılması gerekir ve 3 sene içinde 150.000 Euro değerinde tahvil senedi almalıdır. 350.000 Euroluk gayrimenkul satın alınmalı ya da aylık 18.000 Euro kirası olan ev kiraladığında Malta vatandaşı olunabilir.
Malta’nın bu kadar ünlü olmasının nedeni; Avrupa Birliği ülkelerine rahatlıkla girip çıkması ve eğitim alması gibi fırsatlar olmasıdır. Malta pasaportunun Amerika dahil 167 ülkeye de vizesiz girme ayrıcalığı bulunur.
Karadağ ülkesinde ev alarak vatandaşlık alınabilir. Ülkenin kuzey kısımlarında 250.000 Euroluk, Güney kısımlarında ise 400.000 Euroluk gayrimenkul satın alındığında oturma izni veriliyor. Başvuru yapıldıktan sonra 40 gün içinde oturma izni çıktığı için diğer ülkelere göre en hızlı oturma izni veren devlettir. Karadağ şu an için Avrupa Birliği üyesi ülke olmasa da çok yakın süreçte Avrupa Birliğine katılması ön görülen bir ülkedir.
Letonya ülkesinde, 250.000 Euro değerinde gayrimenkul alınması gerekir. Satın alınan mülkün bedeli tamamı ödendiğinde, mülk tescil ettirilirse ve gayrimenkul bedelinin %5’i devlet bütçesine ödenirse Letonya’da oturma izni kazanılır. Gayrimenkul satın alınarak 5 yıllık oturma izni hakkı verilir. Letonya, yabancı yatırım sahiplerine Avrupa Birliği ülkelerinde dolaşma hakkı veriyor.
Oturma izni veren ülkeler arasında İrlanda devleti diğerlerine göre daha basit tutuyor. 500.000 Euro değerinde gayrimenkul satın alanlar, geçinecek maddi durumu bulunan kişiler ve İngilizce dilini bilenler oturma iznini alabiliyor. İrlanda oturma iznini basit tutsa da kuralları hızlıca değiştirebilir.
Dominik Cumhuriyeti’nde tek başına yaşamak isteyen kişi 100.000 Dolarlık yatırım yapması gerekir. Eşi ve çocukları ile yaşamak isteyenler 200.000 Dolarlık yatırım yapması istenir. Amerika Kıtası’nın Karayipler bölgesinde yer alan Dominik ülkesinin resmi dili İngilizce’dir.
Amerika’da süresiz oturum izni kazanmak için 500.000 Dolarlık yatırım yapılmalı ve en az 10 vatandaşa iş imkânı sunulmalıdır. 1.000.000 Dolarlık sermayeli şirket kurulursa da oturum izni veriliyor. Bu iki yatırımdan birini yapan kişi, 5 yıldan sonra Amerikan vatandaşlığı hakkına sahip olabilir.
Almanya’da 250.000 Euro değerinde yatırım yapıp iş kuran ve bu iş ile vatandaşlara istihdam sağlayanlara oturma izni veriliyor.
İngiltere, ilk etapta İngiltere’de iş kuran kişilere 1 yıllık oturma izni veriyor. 1 senenin sonunda Türk vatandaşı, kurduğu işi İngiltere kurallarına uygunsa vize süresi 3 yıla uzuyor. 4 yıl süresince İngiltere’de kalan kişiye oturum izni veriliyor. 5 yılın sonunda vatandaşlık başvuru hakkı tanınıyor.